SAHTE SİGORTAYA DİKKAT!
SAHTE SİGORTAYA DİKKAT!
İŞE BAŞLAYANLAR İÇİN SAĞLIK RAPORU PARASINDA ERTELEME
İŞE BAŞLAYANLAR İÇİN SAĞLIK RAPORU PARASINDA ERTELEME
10 YIL ERKEN EMEKLİLİK FIRSATI
10 YIL ERKEN EMEKLİLİK FIRSATI
800 BİN EMEKLİNİN BEKLEDİĞİ HABER
800 BİN EMEKLİNİN BEKLEDİĞİ HABER
ZORUNLU ELEKTRONİK FATURA UYGULAMASI KANUNİ Mİ?
ZORUNLU ELEKTRONİK FATURA UYGULAMASI KANUNİ Mİ?
BEYANNAME VERME VE ÖDEME SÜRELERİ
BEYANNAME VERME VE ÖDEME SÜRELERİ
APARTMANLARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ REHBERİ
APARTMANLARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ REHBERİ
BAĞ-KUR PRİMLERİ ARTIK İNTERNETTEN BİLDİRİLECEK
BAĞ-KUR PRİMLERİ ARTIK İNTERNETTEN BİLDİRİLECEK
EV İŞİ YAPANLAR NASIL SİGORTALI OLUR?
EV İŞİ YAPANLAR NASIL SİGORTALI OLUR?
ÇALIŞAN KADINLARA MÜJDE
ÇALIŞAN KADINLARA MÜJDE
MESAİNİN 3. SAATİNE DİKKAT!
MESAİNİN 3. SAATİNE DİKKAT!
KADINLARA ÇİFTE MÜJDE
KADINLARA ÇİFTE MÜJDE
DENETİM GÜCÜ BİRLEŞİYOR
DENETİM GÜCÜ BİRLEŞİYOR

Devlet Memurlarında Hastalık Ve Refakat İzni Uygulaması

 Yazar:Fırat MUMCU*

E-Yaklaşım / Ocak 2012 / Sayı: 229

 

1-Giriş

 

6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105. maddesinde yapılan değişiklikle beraber Devlet memurlarınca kullanılacak hastalık ve refakat izni müessesesinde değişikliklere gidilmiştir. Ayrıca mezkur maddede belirtilen hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususların Yönetmelikle düzenleneceği hususu belirtilmiştir. Bu kapsamda Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır([1]). Yazımızda Devlet Memurları Kanunu’nun 105. maddesinde yer alan hükümlere değindikten sonra söz konusu Yönetmelikle belirtilen hususlar hakkında bilgilere yer verilecektir.

 

II- DEVLET MEMURLARI KANUNU KAPSAMINDA HASTALIK VE REFAKAT İZNİ (DMK MD. 105)

 

A- DEVLET MEMURLARINA RAPORLA EN FAZLA NE KADAR SÜREYLE İZİN VERİLİR?

 

Devlet memurunun, aylık ve özlük hakları korunarak

 

- Kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde onsekiz aya kadar,

 

- Diğer hastalık hallerinde ise oniki aya kadar

 

hastalık raporunda belirtilen lüzum üzerine hastalık izni verilecektir. Belirtilen süreler üst sınırlardır. Ancak memurun izin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiğinin resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi durumunda izin, hastalığın niteliğine göre yukarıda belirtilen süreler kadar uzatılacaktır.

 

Örneğin; akciğer kanseri tedavisi nedeniyle 18 ay hastalık raporu verilen memur 18 ay hastalık izni kullanabilecektir. Memurun bu hastalığının devam etmesi durumunda hastalık raporunda belirtilmek suretiyle memura en fazla 18 aya kadar tekrar hastalık izni verilecektir.

 

Hastalık sebebiyle memurun yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınacaktır.

 

Örneğin; kanser tedavisini gören bir memura 18 ay rapor verilmesi ve memurun hastanede 2 ay yatarak tedavi görmesi durumunda 18 aylık süreden 2 aylık hastanede geçirilen süre düşülecek, memur hastaneden taburcu olduğu tarihten itibaren 16 ay sonra görevine başlayacaktır.

 

B- HASTALIĞI NEDENİYLE İZİN SÜRELERİ UZATILAN MEMUR BU SÜRE SONUNDA DA İYİLEŞEMEZSE BU MEMUR HAKKINDA NE ŞEKİLDE İŞLEM TESİS EDİLİR?

 

Memurun hastalığının düzelmemesi nedeniyle ilave süreler verilen memurların iyileşmemeleri durumunda haklarında emeklilik hükümleri uygulanacaktır.

 

C- AZAMİ SÜRELER (18/12 AY) KADAR İZİN VERİLEN MEMURUN İŞE BAŞLAMASI İÇİN HANGİ BELGEYİ İBRAZ ETMESİ GEREKİR?

 

Yukarıda belirtilen azami süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahalli usule göre verilecek raporu) Kurumuna ibraz etmesi gereklidir.

 

D- HASTALIKLARI SEBEBİYLE HAKLARINDA EMEKLİLİK HÜKÜMLERİ UYGULANAN ANCAK EMEKLİLİK HAKKINI ELDE ETMEMİŞ OLAN MEMURLAR NE ŞEKİLDE TEKRAR MEMURİYETE BAŞLAYABİLECEKLERDİR?

 

Yeniden memuriyete dönmek isteyen emeklilik hakkını elde etmemiş memurların, gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıklarının resmi sağlık kurullarınca tespit edilmesi durumunda, niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanacaklardır.

 

E- GÖREVİ SIRASINDA VEYA GÖREVİNDEN DOLAYI BİR KAZAYA VEYA SALDIRIYA UĞRAYAN VEYA BİR MESLEK HASTALIĞINA TUTULAN MEMUR YUKARIDA YER ALAN HÜKÜMLERE TABİ MİDİR?

 

Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, yukarıda belirtilen hükümlere tabi olmayıp, bu memurlar iyileşinceye kadar izinli sayılacaklardır.

 

F- MEMURUN ANA, BABA, EŞ VE ÇOCUKLARI İLE KARDEŞLERİNE REFAKAT ETMESİ NEDENİYLE HANGİ DURUMLARDA AYLIK VE ÖZLÜK HAKLARI KORUNARAK KAÇ AYA KADAR İZİN VERİLİR?

 

Memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hallerinde, bu hallerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, memura aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilecektir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılacaktır.

 

III- DEVLET MEMURLARINA VERİLECEK HASTALIK RAPORLARI İLE HASTALIK VE REFAKAT İZNİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

 

Yazımızın bu bölümünde Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikle hastalık ve refakat izinleri hakkında getirilen düzenlemeler ve uygulama usul ve esasları hakkında bilgi verilecektir.

 

A- DEVLET MEMURLARINA VERİLECEK SAĞLIK RAPORU KİM TARAFINDAN DÜZENLENECEKTİR?

 

Memurlara verilecek hastalık raporlarının, 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde memurları tedavi eden kurum tabipliği, aile hekimliği veya Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

 

B- DEVLET MEMURLARININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İLE SÖZLEŞMESİ BULUNMAYAN SAĞLIK HİZMETİ SUNUCULARINDAN ALINAN RAPORLAR KABUL EDİLMEYECEK MİDİR?

 

Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen,

 

- İstirahat süresi on günü geçmeyen raporların, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu hekim tarafından,

 

- İstirahat süresi on günü aşan raporlar ise Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca

 

onanması durumunda geçerli olarak kabul edilecektir. Bu kapsamda memurların Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen raporları ilgili yetkililere onaylattırmaları gerekmektedir.

 

C- YURTDIŞINDA BULUNAN DEVLET MEMURLARI HASTALIK RAPORU ALABİLECEKLER MİDİR?

 

Yurt dışında sürekli görevli memurlar ile geçici görevle veya bilgi ve görgüsünü artırmak, staj yapmak gibi sebeplerle yurt dışına gönderilen ya da yıllık izinlerini yurt dışında kullanırken hastalanan memurların hastalık raporları ilgili ülkenin mahalli mevzuatına göre düzenlenecektir. Bu kapsamda memurlar bulundukları ülkenin mahalli mevzuatına göre hastalık raporu alabileceklerdir.

 

Yıllık izinlerini yurt dışında geçiren memurların raporlarını dış temsilciliklere onaylatmaları gerekmektedir.

 

D- DEVLET MEMURLARI TEK HEKİM RAPORU İLE BİR DEFADA KAÇ GÜN RAPOR ALABİLİRLER?

 

Memurlara tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebilecektir. 10 günün üzerinde olan raporların sağlık kurullarından alınması gerekmektedir.

 

E- DEVLET MEMURUNUN KONTROL MUAYENESİNDE HASTALIĞININ DEVAM ETMESİ DURUMUNDA RAPOR ALABİLECEK MİDİR? DOKTOR TARAFINDAN VERİLECEK RAPORDA SÜRE SINIRI VAR MIDIR?

 

Memur, kontrol muayenesi sonrası hastalığının devam etmesi sebebiyle rapor alabilecektir. Bu şekilde doktor tarafından verilecek raporun 10 günü aşmaması gerekmektedir. Hastalık raporunun on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesi gerekmektedir.

 

Ancak o yerde sağlık kurulu bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli bir sağlık hizmet sunucusu bulunmaması ve hastanın tıbbi sebeplerle sağlık kurulu bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmet sunucusuna nakline imkân bulunmaması halinde tek hekim en çok on gün daha hastalık raporu düzenleyebilir. Raporda nakle engel olan tıbbi sebeplerin hekim tarafından belirtilmesi zorunludur. Bu şekilde tek hekim tarafından düzenlenen hastalık raporlarının geçerli sayılabilmesi için, bunların İl Sağlık Müdürlüğü’nün belirleyeceği sağlık kurullarınca onaylanması şarttır.

 

F- DEVLET MEMURLARINA BİR TAKVİM YILI İÇİNDE TEK HEKİM TARAFINDAN VERİLECEK RAPORLARIN TOPLAMININ GÜN OLARAK ÜST SINIRI VAR MIDIR?

 

Memurlara bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından verilecek raporların toplamının kırk günü geçmemesi gerekmektedir. Tek hekim tarafından farklı zamanlarda verilen raporların toplamının üst sınırı kırk gündür. Memurun almış olduğu raporlardaki gün sayıları toplamının kırk günü geçmesi durumunda hastalık raporlarının sağlık kurulunca verilmesi gerekmektedir.

 

Memurun kırk günlük rapor hakkını doldurduktan sonra tek hekimden alacağı raporların geçerli sayılabilmesi için mutlaka raporların resmi sağlık kurullarınca onaylanması gerekmektedir. Memurun resmi sağlık kurullarınca onaylanmadan rapor kullanması ve işe gelmemesi durumunda, hakkında Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan gerekli disiplin işlemlerinin uygulanacağı tabidir.

 

G- YURTDIŞINDA BULUNAN MEMURLARA BULUNDUKLARI ÜLKEDE DÜZENLENECEK RAPORLARDA SÜRE SINIRLAMASI VAR MIDIR?

 

Yurt dışında bulunan memurlara bulundukları ülkede tek hekim veya sağlık kurulları tarafından, bu ülkenin mahalli mevzuatında tespit edilmiş süreler dahilinde hastalık raporu düzenlenebilir. Bu raporlarda sınır ülkenin mahalli mevzuatıdır.

 

Ancak dikkat edilmesi gereken husus bu şekilde alınan raporlara dayalı olarak;

 

- Kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde onsekiz aya kadar,

 

- Diğer hastalık hallerinde ise oniki aya kadar

 

hastalık izni verilebilmesi için raporun ve raporda belirtilen sürelerin o ülke mevzuatına uygunluğunun dış temsilciliklerce onaylanması gerekmektedir.

 

H- DEVLET MEMURLARINA HASTALIKLARI NEDENİYLE VERİLEN RAPORLARDA BELİRTİLEN SÜRENİN ÜZERİNDE KURUMUNDAN SAĞLIK İZNİ ALABİLİR Mİ?

 

Memurlara hastalık raporlarında belirtilen süre kadar hastalık izni verilecek olup, bu sürenin üzerinde hastalık izni adı altında izin verilmeyecektir.

 

İ- HASTALIK İZNİ KİM TARAFINDAN VERİLİR?

 

Hastalık izni, memurun görev yaptığı kurum veya kuruluşun izin vermeye yetkili kıldığı birim amirlerince verilecek olup; yurt dışında verilecek hastalık izinlerini misyon şefinin onaylaması gerekmektedir.

 

J- DEVLET MEMURU HASTALIK RAPORUNU ÇALIŞTIĞI KURUMA NE ZAMAN VERMESİ GEREKMEKTEDİR?

 

Memurun rapor alması nedeniyle kamu hizmetlerinde aksama meydana gelmemesi ve memura verilen hastalık raporlarının Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygunluğunun tespit edilebilmesi için, bu raporlarının aslının veya bir örneğinin en geç raporun düzenlendiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar elektronik ortamda veya uygun yollarla bağlı olunan disiplin amirine intikal ettirilmesi gerekmektedir.

 

Memur raporun örneğini kurumuna ibraz etmiş ise, rapor süresi sonunda raporun aslını da kurumuna teslim edilmesi gerekmektedir.

 

Yıllık iznini yurtdışında geçiren memurların aldıkları hastalık raporlarının, dış temsilcilikler tarafından onaylanmasını müteakip en geç izin bitim tarihinde, bu raporları disiplin amirlerine intikal ettirmeleri gerekmektedir.

 

Yıllık izinlerini yurt dışında geçiren memurların raporlarını dış temsilciliklere onaylatmaları gerekmekte olduğundan, bu hususa dikkat etmeleri gerekmektedir.

 

K- DİĞER KURUMLARDA VEKALETEN VEYA GEÇİCİ GÖREVLİ BULUNAN MEMURLARIN HASTALIK İZNİ KİM TARAFINDAN VERİLECEKTİR?

 

Geçici görev veya vekalet sebebiyle diğer kurumlarda görevli memurlara;

 

- Görev yaptıkları kurumların izin vermeye yetkili amirlerince,

 

- Yurtdışında geçici görevli memurlara ise misyon şeflerince hastalık izni verilecektir.

 

L- HASTALIK RAPORLARININ MEZKÛR YÖNETMELİKTE BELİRTİLEN USUL VE ESASLARA GÖRE ALINMAMASI DURUMUNDA İDARE NE ŞEKİLDE İŞLEM TESİS EDECEKTİR?

 

Mezkûr Yönetmelik ile tespit edilen usul ve esaslara uyulmaksızın alınan hastalık raporlarına dayanılarak hastalık izni verilmeyecektir.

 

Hastalık raporlarının bu Yönetmelik ile tespit edilen usul ve esaslara uygun olmaması halinde bu durumun memura yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir Bu bildirim üzerine memurun, bildirimin yapıldığı günü takip eden gün göreve gelmesi zorunludur. Bildirim yapıldığı halde görevlerine başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılacak olup, bunlar haklarında Devlet Memurları Kanunu’nda ve özel kanunlarda yer alan hükümler uyarınca işlem tesis edilecektir.

 

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde;

 

- Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmeyen memurların aylıktan kesme cezası ile cezalandırılacağı,

 

- Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmeyen memurların kademe ilerlemesi cezası ile cezalandırılacağı hükmolunmuştur.

 

Mezkur Kanun’un 94. maddesinde ise memurun mezuniyetsiz veya kurumunca kabul edilen mazereti olmaksızın görevini terk etmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı hükmolunmaktadır.

 

Memurların, aylıktan kesme veya kademe ilerlemesi cezaları ile cezalandırılmamaları veya memuriyetten çekilmiş sayılmamaları için idare tarafından göreve başlaması için yapılan bildirimi takip eden gün göreve başlamaları gerekmektedir.

 

M- DEVLET MEMURLARI MEMURİYET MAHALLİ DIŞINDA HASTALIK RAPORU ALABİLİR Mİ?

 

Memura hastalık izni verilebilmesi için hastalık raporlarının, memuriyet mahallindeki veya hastanın sevkinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucularından alınması gerekmektedir.

 

Bu durumun istisnası ise memurun;

 

- Geçici görevli bulunması,

- Kanuni izinlerini kullanması,

- Acil vakalarla karşılaştığı durumunda hastalık raporları memuriyet mahalli dışındaki sağlık hizmeti sunucularından alınabilecektir.

 

Devlet Memurları Kanunu’nun 6111 sayılı Kanunla 125. maddesinde yapılan değişiklikle memurun ikamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terk etmesi durumunda aylıktan kesme cezası ile cezalandırılması hususu kaldırılmıştır. Bu sebepten dolayı Devlet memurlarının hafta sonu tatillerinde memuriyet mahallinin dışında bulunmaları durumunda bulundukları yerdeki sağlık hizmeti sunucularından rapor alabileceklerdir. Ancak memurlar çalışma gününün başladığı gün olan pazartesi günü memuriyet mahallinde bulunmaları gerektiğinden pazartesi günü hafta sonu bulundukları mahalden hastalık raporu almaları halinde bu rapor Yönetmelik düzenlemelerine aykırı olduğundan geçerli bir rapor olarak kabul edilmeyecektir.

 

Örneğin, Memuriyet mahalli Ankara’da bulunan memur, çalıştığı kuruma herhangi bir bildirim yapmadan hafta sonu tatilini geçirmek için Çanakkale’nin Biga İlçesine gidebilecektir. Memurun hafta sonu rahatsızlanması durumunda, memur cumartesi ya da pazar günü Biga’da bulunan sağlık hizmeti sunucularından hastalık raporu alabilecektir. Diğer taraftan memur pazartesi günü memuriyet mahalli olan Ankara’da bulunması gerektiğinden, pazartesi günü Biga İlçesinde bulunan sağlık hizmeti sunucularından alacağı hastalık raporu geçerli kabul edilmeyecektir.

 

N- DEVLET MEMURU YILLIK İZNİNİ KULLANDIĞI DÖNEMDE RAHATSIZLANMASI DURUMUNDA HASTALIK RAPORU ALABİLİR Mİ?

 

Yıllık iznini kullanmakta iken rahatsızlanan memur sağlık hizmeti sunucularından hastalık raporu alabilecektir. Ancak memurun, raporlu olduğu süre ile yıllık izinli bulunduğu süreyi karşılaştırarak göreve başlaması gereken tarihi belirlemesi gerekmektedir. Aşağıda maddeler halinde memurların yıllık izinli iken hastalık raporu almaları durumunda karşılaşabilecekleri hususlar belirtilecektir.

 

a- Memurun hastalık izin süresinin, yıllık izninin bittiği tarihten önce sona ermesi halinde, memur kalan yıllık iznini kullanmaya devam edecektir. Memurun, yıllık izni hastalık raporu alması nedeniyle rapor süresi kadar uzamayacak yıllık izinli olduğu son günü takip eden mesai gününde göreve başlayacaktır.

 

Örneğin, 12.03.2012-20.03.2012 tarihleri arasında 9 gün yıllık izin alan memurun 14.03.2012’de rahatsızlanması nedeniyle sağlık hizmeti sunucuları tarafından kendisine 2 gün hastalık raporu verilmiştir. Memur, 14-15.03.2012 tarihleri arasında hastalık izinli sayılacaktır. Memurun, hastalık izninin bittiği, 16.03.2012 tarihinde yıllık izninin devam etmesinden dolayı 20.03.2012 tarihine kadar yıllık izin kullanacak ve 20.03.2012 tarihini takip eden mesai gününde göreve başlayacaktır. Memurun, 14-15.03.2012 tarihleri arasında iki gün hastalık raporu kullanması nedeniyle yıllık izni 21-22.03.2012 tarihlerini de kapsayacak şekilde uzamayacaktır.

 

b- Memurun hastalık izin süresinin yıllık izninin kalan kısmından daha fazla olması halinde, hastalık izninin bitimini takip eden mesai günü göreve başlaması gerekmektedir.

 

Örneğin, 12.03.2012-20.03.2012 tarihleri arasında 9 gün yıllık izin alan memurun 14.03.2012’de rahatsızlanması nedeniyle sağlık hizmeti sunucuları tarafından kendisine 9 gün hastalık raporu verilmiştir. Memur, 14-22.03.2012 tarihleri arasında hastalık izinli sayılacaktır. Memurun, hastalık izninin bittiği, 22.03.2012 tarihinin yıllık izninin tamamlandığı 20.02.2012 tarihinden daha sonraki bir tarih olmasından dolayı, memur 22.03.2012 tarihine kadar hastalık iznini kullanacak, 23.03.2012 tarihinde göreve başlayacaktır.

 

c- Memurun hastalık izni ile yıllık izninin aynı tarihte bitmesi halinde, memur izinlerin bittiği tarihte görevine başlayacaktır. Memurun, yıllık izni hastalık raporu alması nedeniyle rapor süresi kadar uzamayacak yıllık izinli olduğu son günü takip eden mesai gününde göreve başlayacaktır.

 

Örneğin; 12.03.2012-20.03.2012 tarihleri arasında 9 gün yıllık izin alan memurun 18.03.2012’de rahatsızlanması nedeniyle sağlık hizmeti sunucuları tarafından kendisine 3 gün hastalık raporu verilmiştir. Memur, 18-20.03.2012 tarihleri arasında hastalık izinli sayılacaktır. Memurun, hastalık izninin bittiği, 20.03.2012 tarihi yıllık izninin de son günü olması nedeniyle, bu günü takip eden mesai gününde göreve başlayacaktır. Memurun, 18-20.03.2012 tarihleri arasında üç gün hastalık raporu kullanması nedeniyle yıllık izni 21-23.03.2012 tarihlerini de kapsayacak şekilde uzamayacaktır.

 

O- HASTALIK İZİNLERİ SEBEBİYLE KULLANILMAYAN İZİNLER DAHA SONRA KULLANILABİLİR Mİ?

 

Memur, hastalık izinleri sebebiyle kullanamadığı yıllık izinleri 657 sayılı Kanun’un 103. maddesine göre kullanabilecektir.

 

Devlet Memurları Kanunu’nun 103. maddesi “Yıllık izinler, âmirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.

 

Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.

 

Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilâveten bir aylık sağlık izni verilir.”şeklindedir.

 

Ö- DEVLET MEMURUNA REFAKAT İZNİ NASIL VERİLECEKTİR?

 

Memura refakat izni verilebilmesi için memurun;

 

- Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin,

 

- Bakmakla yükümlü olmamakla birlikte refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocuklarıyla kardeşlerinden birinin

 

ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi durumunda refakat izni verilecektir.

 

Refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbi sebeplerin, refakat edilmediği takdirde refakat edileceklerin hayati tehlikesinin bulunup bulunmadığının, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediğinin, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresinin ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel niteliklerin yer alması gerekmektedir.

 

Refakat izni, gerekli görülmesi halinde üç aylık süre ile uzatılacaktır. Bu kapsamda aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplam süresi altı ayı geçemeyecektir.

 

P- REFAKAT EDİLECEK KİŞİNİN REFAKATİNDE BULUNACAK BİRDEN FAZLA YAKINI AYNI ANDA REFAKAT İZNİNDEN YARARLANABİLECEK MİDİR?

 

Aynı kişiyle ilgili olarak aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamayacaktır.

 

Örneğin; memur eşlerin bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının tedavisi uzun süreli bir hastalığının bulunması durumunda aynı anda refakat izni kullanamayacaklardır. Memur babanın çocuğuna refakat izni süresini tamamlamasını müteakiben memur anne yukarıda belirtilen sağlık raporunu ibraz ederek refakat izni alabilecektir.

 

R- REFAKAT İZNİ BİTEN YA DA REFAKATİ GEREKEN DURUMU ORTADAN KALKAN DEVLET MEMURU NE ZAMAN GÖREVE BAŞLAR? MEMURUN GÖREVE BAŞLAMAMASI DURUMUNDA İDARELERCE NE ŞEKİLDE İŞLEM TESİS EDİLECEKTİR?

 

Memurun izin süresi içinde refakati gerektiren durumunun ortadan kalkması halinde memurun iznin bitmesini beklemeksizin göreve başlaması gerekmektedir. Bu durumda veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamayan memurlar çalıştığı idare tarafından izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılacak olup, bu memurlar hakkında Devlet Memurları Kanunu’nda ve özel kanunlarda yer alan hükümlere göre işlem tesis edilecektir.

 

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde;

 

- Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmeyen memurların aylıktan kesme cezası ile cezalandırılacağı,

 

- Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmeyen memurların kademe ilerlemesi cezası ile cezalandırılacağı hükmolunmuştur.

 

Mezkur Kanun’un 94. maddesinde ise memurun mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevini terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı hükmolunmaktadır.

 

Memurların, aylıktan kesme veya kademe ilerlemesi cezaları ile cezalandırılmamaları veya memuriyetten çekilmiş sayılmamaları için refakati gerektiren durumunun ortadan kalkması veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamaları gerekmektedir.

 

S- REFAKAT İZNİNİ KULLANAN MEMUR AYLIK ALABİLECEK MİDİR?

 

Memur, refakat iznini kullandığı dönemde kendine tanınan aylık ve özlük haklarından yaralanabilecektir.

 

IV- SONUÇ

 

Yazımızda Devlet memurlarının ilgili mevzuat çerçevesinde sağlık ve refakat iznini ne şekilde kullanacağı, hangi hususlara dikkat etmeleri gerektiği soru cevap şeklinde açıklanmıştır.

 

Devlet memurlarının bu düzenlemeler kapsamında, herhangi bir disiplin uygulaması ile karşı karşıya kalmamaları için özetle;

 

- Devlet Memurunun, aylık ve özlük hakları korunmak suretiyle, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı halinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hallerinde ise oniki aya kadar hastalıkizni verilebileceği, hastalığın niteliğine göre bu süreler kadar daha hastalık izni verilebileceği,

 

- Hastalık raporlarının memurları tedavi eden kurum tabibi, aile hekimi veya Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi gerektiği,

 

- Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen raporların ilgili mercilerce onaylanması gerektiği,

 

- Tek hekimin bir defada en fazla 10 (on) gün hastalık raporu verebileceği,

 

- 10 günün üzerinde olan raporların sağlık kurullarınca verilmesi gerektiği,

 

- Bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından verilecek raporların toplamının kırk günü geçmemesi gerektiği,

 

- Memur tarafından alınan bir takvim yılı içinde alınan raporlar toplamı 40 gün olması durumunda, bundan sonra alınacak raporların resmi sağlık kurullarınca onaylanması gerektiği,

 

- Hastalık raporunda belirtilen süre kadar hastalık izni kullanılabileceği,

 

- Hastalık izninin izin vermeye yetkili kişinin birim amiri olduğu,

 

- Hastalık raporlarının aslının veya bir örneğinin en geç raporun düzenlendiği günü takip eden günün mesai bitimine kadar disiplin amirine intikal ettirilmesi, raporun örneğinin teslim edilmesi durumunda raporun aslının ise işe başlama tarihinde ibraz edilmesi gerektiği,

 

- Hastalık izni verilebilmesi için hastalık raporlarının, memuriyet mahallindeki veya hastanın sevkinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucularından alınması gerektiği,

 

- Yıllık izinli iken hastalanmaları durumunda hastalık raporlu olduğu süre ile yıllık izinli bulunduğu süreyi karşılaştırarak göreve başlamaları gerektiği, hastalık izinleri sebebiyle kullanamadığı yıllık izinlerinin 657 sayılı Kanun’un 103. maddesine göre kullanabilecekleri,

 

- Refakat izni alabilmeleri için refakat edeceği kişilerin, ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi durumunda refakat izni verilebileceği,

 

- Refakat iznini kullandığı dönemde kendine tanınan aylık ve özlük haklarından yaralanabilecekleri hususlarına dikkat etmeleri gerekmektedir.

 


(*) Vergi Müfettişi (E. Maliye Müfettişi)

[*]Bu yazıda yer alan görüşler tümüyle yazarına ait olup, hiçbir şekilde görev yaptığı Kurum’u bağlamaz; yazarın görev yaptığı Kurumun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.

[1]29.10.2011 tarih ve 28099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.